Cofnij

Słupsk

W Słupsku czas płynie inaczej, wystukiwany uderzeniami wieżowego zegara ratuszowego.

Budynek ratusza miejskiego powstał w 1901 roku, na podmokłym terenie na obrzeżach miasta w pobliżu Nowej Bramy, która strzegła drogi w kierunku Szczecina. Niegdyś brama była częścią systemu obronnego średniowiecznego Słupska, dziś jest to centrum miasta. Ciekawostką ratusza jest licząca ponad sto lat tapeta na ścianach gabinetu prezydenta miasta i drewniana boazeria w sali radców miejskich. Warto wspiąć się na wieżę ratuszową w pogodny dzień i spojrzeć na miasto oraz okolice. Naprzeciw ratusza znajduje się budynek dawnego domu towarowego, w którym znajduje się najstarsza w Europie czynna drewniana winda.

Dowodem na to, że czas tu płynie inaczej jest data powstania miasta i obchodzona rocznica jego lokacji. Rok 2010 był dla mieszkańców Słupska rokiem wyjątkowych jubileuszy. Każda miejscowość ma w kalendarzu jedną datę, którą uznaje za kluczową dla swojego istnienia. Słupsk ma dwie takie daty: rok 1265 oraz 1310. Nasze piękne, leżące nad Słupią miasto po raz pierwszy uzyskało prawa miejskie w roku 1265 z rąk księcia gdańskiego Świętopełka, zwanego Wielkim. Tak, na podstawie wydarzeń paralelnych twierdzą naukowcy. Wynika z tego, że rok 2010 był 745 rokiem istnienia Słupska jako miasta. Być może na tym sprawa jubileuszu zakończyłaby się w sposób jednoznaczny, gdyby nie margrabiowie brandenburscy - Jan i Waldemar. Otóż w roku 1310 relokowali oni miasto na prawie magdeburskim i przez wieki tę właśnie datę traktowano w Słupsku jako graniczną pomiędzy osadą a pełnoprawnym miastem. Według tej rachuby Słupsk jako miasto liczy sobie zatem „tylko” 700 lat. Obie daty mają swoich zwolenników i przeciwników, więc najlepszym rozwiązaniem było uczczenie obydwu jubileuszy, co naszemu miastu niewątpliwie dodało uroku.

Spacerując uliczkami wiekowego Słupska, warto przejść się nad rzekę Słupię, zajrzeć do Baszty czarownic i dowiedzieć się więcej o jej mrocznej historii. To tu nieszczęsne kobiety oskarżone o czary topiono w rzece lub palono na stosach. Obecnie baszta jest siedzibą galerii sztuki. Nieco dalej, na przedłużeniu obronnych murów miejskich, znajduje się Zamek Książąt Pomorskich, siedziba Muzeum Pomorza Środkowego. To w nim można zobaczyć największą na świecie kolekcję dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego. Około 125 prac plastycznych (pastelowe portrety, obrazy olejne, rysunki) oraz fotografie listy, pierwodruki, pozwolą śledzić burzliwy styl życia i bycia tego kontrowersyjnego, zmarłego tragicznie twórcy. W muzeum znajduje się też wystawa poświęcona miastu Słupsk z okresu sprzed II wojny światowej: zdjęcia słynnych restauracji, widoki starych, już nieistniejących kamienic. Słupsk to także miasto Heinricha von Stephana – niemieckiego ministra poczty i twórcy Światowego Związku Pocztowego oraz pomysłodawcy popularnej kartki pocztowej.

Niski czerwony budynek - Młyn Zamkowy – znajdujący się naprzeciw zamkowego wejścia kryje w sobie część etnograficzną muzeum. Największa ekspozycja poświęcona jest osadnikom. Można prześledzić, skąd na Ziemie Odzyskane przybyli osiedleńcy po 1945 roku. Przywieźli ze sobą sprzęty, stroje, naczynia i materiały, które dziś są prezentowane we Młynie Zamkowym. Tuż przy zamku znajduje się kościół podominikański pw. św. Jacka z odrestaurowanymi organami barokowymi. Znawcy porównują ich brzmienie do brzmienia organów oliwskich. W podziemiach kościoła złożone są szczątki ostatnich władców Pomorza – Anny de Croy i jej syna księcia Ernesta Bogusława. Natomiast ich cynowe sarkofagi wraz z wyposażeniem oraz ubiorami są prezentowane w muzeum.

Warto też zajrzeć do innych kościołów – pw. Najświętszej Marii Panny czy św. Ottona.

Droga wiodąca wzdłuż kościoła pw. św. Jacka przechodzi przez park im. Jerzego Waldorffa, za którym znajduje się budynek Polskiej Filharmonii Sinfonia Baltica. Tutaj swoją siedzibę ma też Teatr Nowy im. Witkacego. We wrześniu, w ramach odbywającego się w Słupsku Festiwalu Pianistyki Polskiej, w filharmonii można posłuchać najlepszych młodych polskich pianistów interpretujących dzieła słynnych kompozytorów. Idąc parkiem Jerzego Waldorfa w kierunku ratusza mijamy monument "Klawiatura gwiazd" upamiętniający 7 wybitnych, nie żyjących już festiwalowych laureatów oraz pomnik Karola Szymanowskiego, dłuta Stanisława Horno-Popławskiego. Zostawiając ratusz po lewej stronie, dochodzimy do ronda, na którym rozpoczynają swój bieg dwie ulice z interesującą architekturą secesyjną – ulica Wojska Polskiego i Aleja Sienkiewicza. Unikatowe secesyjne kamienice z ozdobnymi odrzwiami zachowały swoje charakterystyczne secesyjne ornamenty roślinne, a spoglądając w górę dostrzec można wieżyczki i sterczyny, dzieki którym w XIX i na początku XX wieku Słupsk nazwano „małym Paryżem Północy”. Na początku parku przy Alei Sienkiewicza stoi pomnik pisarza ufundowany z okazji 650-lecia otrzymania przez Słupsk praw miejskich. Ciekawostką w tym miejscu jest kwiatowy kalendarz: od maja do października ogrodnicy każdego dnia „przesadzają” kwiatową datę.

Kto lubi uporządkowane spacery, może zwiedzić miasto jedną z opisanych tras.

1. Miejski szlak zwiedzania – niebieski, który zaczyna się i kończy na Placu Zwycięstwa, przebiega ulicą: S. Starzyńskiego, Nowobramską, a dalej przez Stary Rynek, ulicę Grodzką, Bulwar Ks. J. Popiełuszki, ulicę Dominikańską, Władysława Jagiełły i kończy na Placu Zwycięstwa. Trasa prowadzi przez część miasta położoną na lewym brzegu Słupi i otoczoną w przeszłości średniowiecznymi murami obronnymi. Spacer tym szlakiem pozwala zapoznać się z zabytkową architekturą miasta oraz zbiorami Muzeum Pomorza Środkowego. Czas zwiedzania około 2 godzin.

2. Można kontynuować dalej pieszą wycieczkę, ponieważ od Placu Zwycięstwa rozpoczyna się również miejski szlak zwiedzania - czerwony. Z Placu Zwycięstwa kierujemy się w stronę ulicy Łukasiewicza i dalej ulicą Mostnika dochodzimy do Zamku Książąt Pomorskich. Stąd przez Rynek Rybacki, ulicę Zamkową, Władysława Jagiełły dochodzimy znów do Placu Zwycięstwa. Szlak ten pozwala prześledzić granice dawnego Starego Miasta z najważniejszymi budowlami: ratuszem, starą pocztą, spichlerzem, Zamkiem, Młynem Zamkowym i Bramą Młyńską. Szlak prowadzi także wzdłuż zachowanej części starych murów obronnych miasta.Czas zwiedzania około 1 godziny.

3. Wycieczka do Lasku Południowego, Parku Kultury i Wypoczynku (rekreacyjna) zaczyna się od Starego Rynku i ulicami Stefana Jaracza oraz Juliusza Słowackiego dochodzimy do Parku Kultury i Wypoczynku i dalej do Lasku Południowego. Trasa jest typowo rekreacyjna, ponieważ w przeważającej części prowadzi przez tereny zadrzewione, alejkami parkowymi i śródleśnymi. W Parku Kultury i Wypoczynku można zabawić dłużej; spacer tym szlakiem polecany jest szczególnie dla zwiedzających z małymi dziećmi. W parku znajdą oni atrakcyjne place zabaw oraz przestrzenie do biegania i jazdy rowerem.Czas przejścia około 2 godzin.

4. Wycieczka do Lasku Północnego także rozpoczyna się od Starego Rynku i przez ulice: Kowalską, Armii Krajowej, Kaszubską, Antoniego Madalińskiego. Trasa prowadzi obok miejsca, w którym stał najstarszy kościół w Słupsku, pw. św. Piotra, na cmentarz komunalny, stadion, do Lasku Północnego. Warto odwiedzic słupską nekropolię ze starymi grobami (m.in. rodziny Burzlaff czy Anny Preuls oraz pomnik nagrobny rodziny Kaufmannów), a także lapidarium.Czas przejścia około 2 godzin.

5. Szlak turystyczny „Doliną Słupi”- szlak żółty, to rasa: Ustka – Słupsk – Bytów o długości około 5 km w granicach miasta Słupska. Czas przejścia w granicach miasta - 1,5 godziny.

6. Szlak turystyczny „Doliną Wieprzy i Studnicy”- szlak czarny, to trasa: Słupsk – Lubuń – Kwakowo – Zagórki – Korzybie – Miastko o długości około 4 km w granicach miasta Słupska.

Szlak rozpoczyna się przy siedzibie PTTK (ul. Szarych Szeregów 1) i podobnie jak szlak żółty wiedzie przez miasto.Czas przejścia w granicach miasta - 1 godzina.

7. Szlak Gotyku Ceglanego w Słupsku biegnie przez Nową Bramę, obok kościoła pw. NMP, starego pocysterskiego kościoła pw. św. Jacka, murów obronnych, kaplicy św. Jerzego, Baszty Czarownic, Bramy Nłyńskiej oraz dawnego kościoła gotyckiego pw. św. Mikołaja (obecnie budynek Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Grodzkiej).


Lokalna gastronomia
Osobnym tematem jest lokalna gastronomia. Nie można wyjechać ze Słupska, nie spróbowawszy tutejszych potraw. Gruszka po słowińsku czy polewka orzechowa nieustannie czekają na nowych wielbicieli. Wiele restauracji kultywuje tradycje kuchni założonych przez nestorów słupskiej gastronomii. To w Słupsku narodził się pomysł pierwszego markowego produktu – Karczmy słupskiej, która zawojowała nie tylko Polskę, ale i Europę. Regionalne, opracowane przez kucharzy dania podbijały serca Węgrów, Rosjan czy Niemców. To w Słupsku powstała pierwsza w Polsce pizzeria! W 1974 roku słupscy gastronomowie wyjechali do Włoch. Dusili zrazy i smażyli schabowe pod niebem Italii, a jednocześnie podpatrywali, które z włoskich dań można by bez szkody przenieść na polski grunt. Najbardziej spodobała się pizza, ale nikt nie przywiózł przepisu. Jako „pole doświadczalne” wybrano bar mleczny "Poranek" przy ul. Wojska Polskiego 46. Metodą prób i błędów, opracowano przepis na farsz i ciasto. Urządzono też małą salkę i wymurowano pierwszy w Polsce piec do wypieku pizzy. Do dziś na włoskim placku z farszem wyrosła fortuna niejednego polskiego obywatela, ale niewielu z nich wie, że zawdzięcza ją właśnie Słupskowi i jego gastronomom…
Kilka słów należy się również serkowi typu camembert „Słupski Chłopczyk” (niem. Stolper Jungchen). Produkcję tego sera rozpoczęto około 1925 roku. Już we wrześniu 1927 roku słupski camembert zdobył pierwszy medal na targach Expo w Paryżu. Do sukcesu „Słupskiego Chłopczyka” przyczyniło się wydanie serii reklamujących go kartek. Po wielu latach, 5 czerwca 2007 roku, podpisana została umowa pomiędzy Miastem Słupsk a Zakładem Produkcyjno - Handlowym SER-MILK na produkcję serka typu camembert „Stolper Jungchen". Miasto udzieliło licencji na produkcję tego wyrobu do marca 2014 roku. W ten sposób Słupsk przywrócił produktowi markę, jaką cieszył się przed wojną w Europie oraz uczynił z serka jeden z rozpoznawalnych symboli miasta, stanowiący pomost historyczny między Słupskiem przedwojennym administrowanym przez Niemców, a obecnym - przywróconym Polakom.

Galerie zdjęć ze Słupska

Lokalna Organizacja Turystyczna Ustka i Ziemia Słupska
ul. Marynarki Polskiej 71, 76-270 Ustka

tel/fax: (59) 814 71 70

e-mail: biuro@lot.ustka.pl

Numer Konta:
78 9315 0004 0000 0068 2000 0010

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.”
Strona internetowa współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Strona internetowa opracowana przez Lokalną Organizację Turystyczną „Ustka” i Ziemia Słupska
Strona współfinansowana z środków Gminy Miasto Ustka